मूल्य निर्धारण नहुँदै सर्लाहीमा उखु काट्न सुरु
काठमाडौँ १२ पुस । सर्लाहीका उखु उत्पादक किसानले उखुको मूल्य निर्धारण नहुँदै धमाधम उखु काट्न थालेका छन् । खेतमा भएको उखु निकालेर हिउँदेबाली लगाउन ढिलो भएकाले उखुको मूल्य निर्धारण नहुँदै जिल्लाका किसानले उखु काट्न थालेका हुन् ।
सरकारले उखुको समर्थन बिक्री मूल्य निर्धारण नगरेसम्म हतार गरेर किसानले उखु काट्न नहुने नेपाल उखु उत्पादक महासङ्घका अध्यक्ष कपिलमुनि मैनालीले बताए । उनका अनुसार उखुको मूल्य निर्धारण गर्न भन्दै केही दिनअघि भएको त्रिपक्षीय छलफल बिना निष्कर्ष टुङ्गिएको र अहिलेसम्म उखुको मूल्य निर्धारण नभएपनि जिल्लाका उखु उत्पादक किसानले उखु काट्न थालेका हुन ।
उखु उत्पादक किसानले क्रसिङ सिजनका लागि उखुको न्यूनतम मूल्य प्रति–क्विन्टल रु ६८० हुनुपर्ने भए पनि तत्कालका लागि ६४० मूल्य कायम गरेर उद्योग सञ्चालन गर्न सुझाव दिएको थियो । यता उद्योगले भने सरकारल ेपछि निर्धारण गरेको मूल्यमा उखु उत्पादक किसानलाई भुक्तानी गर्ने गरी उखु क्रसिङको तयारी थालेको इन्दुशङ्कर चिनी उद्योगका उखु प्रबन्धक योगनारायण रजकले बताए ।
मूल्यमा सहमति जुट्न नसके पनि चिनी उद्योगले यसै हप्तादेखि क्रसिङ गर्ने गरी उत्पादक किसानलाई धमाधम उखु कटाउने चलान पूर्र्जी वितरण गर्न थालिसकेका छन् । मूल्य निर्धारण भइनसकेकाले अगाडि नै उखु बिक्री गर्दा पछि किसानलाई भुक्तानीमा समस्या पर्ने अगुवा किसान राजकुमार उप्रेतीले बताए ।
विभिन्न उखु उत्पादक किसान सम्बद्ध सङ्घ–सङ्घठनले यस क्रसिङ सिजनका लागि उखुको मूल्य प्रति–क्विन्टल रु ६८० भन्दा माथि हुनुपर्ने र त्योभन्दा कम मूल्यमा सहमति गर्न नसकिने अडान लिएका छन् । पुसको १५ हुनै लाग्दा धेरै किसानको उखु खेतमा सुक्न थालिसकेकाले किसानले धमाधम उखु काट्न थालेका हुन । गएको वर्ष सरकारले उखुको प्रति–क्विन्टल मूल्य रु ५३६-५६ पैसा कायम गरेको थियो । त्यसमा उद्योगीले रु ४७१-२८ पैसा र सरकारले उखु किसानलाई अनुदानस्वरूप रु ६५ रुपैयाँ २८ पैसा भुक्तानी गरेको थियो । जिल्लाको इन्दुशङ्कर चिनी उद्योग हरिवन, महालक्ष्मी सुगर मिल बगदहले क्रसिङ सुरु गरेका छन् भने अन्नपूर्ण चिनी उद्योग किसानको भुक्तानी गर्न नसकेर बन्द रहेको छ ।–रासस
सरकारले उखुको समर्थन बिक्री मूल्य निर्धारण नगरेसम्म हतार गरेर किसानले उखु काट्न नहुने नेपाल उखु उत्पादक महासङ्घका अध्यक्ष कपिलमुनि मैनालीले बताए । उनका अनुसार उखुको मूल्य निर्धारण गर्न भन्दै केही दिनअघि भएको त्रिपक्षीय छलफल बिना निष्कर्ष टुङ्गिएको र अहिलेसम्म उखुको मूल्य निर्धारण नभएपनि जिल्लाका उखु उत्पादक किसानले उखु काट्न थालेका हुन ।
उखु उत्पादक किसानले क्रसिङ सिजनका लागि उखुको न्यूनतम मूल्य प्रति–क्विन्टल रु ६८० हुनुपर्ने भए पनि तत्कालका लागि ६४० मूल्य कायम गरेर उद्योग सञ्चालन गर्न सुझाव दिएको थियो । यता उद्योगले भने सरकारल ेपछि निर्धारण गरेको मूल्यमा उखु उत्पादक किसानलाई भुक्तानी गर्ने गरी उखु क्रसिङको तयारी थालेको इन्दुशङ्कर चिनी उद्योगका उखु प्रबन्धक योगनारायण रजकले बताए ।
मूल्यमा सहमति जुट्न नसके पनि चिनी उद्योगले यसै हप्तादेखि क्रसिङ गर्ने गरी उत्पादक किसानलाई धमाधम उखु कटाउने चलान पूर्र्जी वितरण गर्न थालिसकेका छन् । मूल्य निर्धारण भइनसकेकाले अगाडि नै उखु बिक्री गर्दा पछि किसानलाई भुक्तानीमा समस्या पर्ने अगुवा किसान राजकुमार उप्रेतीले बताए ।
विभिन्न उखु उत्पादक किसान सम्बद्ध सङ्घ–सङ्घठनले यस क्रसिङ सिजनका लागि उखुको मूल्य प्रति–क्विन्टल रु ६८० भन्दा माथि हुनुपर्ने र त्योभन्दा कम मूल्यमा सहमति गर्न नसकिने अडान लिएका छन् । पुसको १५ हुनै लाग्दा धेरै किसानको उखु खेतमा सुक्न थालिसकेकाले किसानले धमाधम उखु काट्न थालेका हुन । गएको वर्ष सरकारले उखुको प्रति–क्विन्टल मूल्य रु ५३६-५६ पैसा कायम गरेको थियो । त्यसमा उद्योगीले रु ४७१-२८ पैसा र सरकारले उखु किसानलाई अनुदानस्वरूप रु ६५ रुपैयाँ २८ पैसा भुक्तानी गरेको थियो । जिल्लाको इन्दुशङ्कर चिनी उद्योग हरिवन, महालक्ष्मी सुगर मिल बगदहले क्रसिङ सुरु गरेका छन् भने अन्नपूर्ण चिनी उद्योग किसानको भुक्तानी गर्न नसकेर बन्द रहेको छ ।–रासस
